Onderzoek naar CBD bij honden met epilepsie
Kan CBD iets betekenen voor een hond die ondanks anti-epileptica aanvallen blijft houden? Onderzoekers van Colorado State University onderzochten deze vraag in een dubbelblinde, placebogecontroleerde cross-overstudie met honden met medicatieresistente idiopathische epilepsie.
De belangrijkste uitkomst was voorzichtig positief. In de hoofdanalyse met 39 honden daalde het aantal dagen waarop een aanval plaatsvond tijdens de CBD-periode met 24,1%. Tijdens de placeboperiode steeg het aantal aanvalsdagen met 5,8%.
Dit betekent niet dat CBD bij iedere hond de aanvallen verminderde. Het aantal honden met minimaal 50% vermindering verschilde niet significant tussen CBD en placebo. Bovendien werden verhoogde leverenzymen, verminderde eetlust en braken gemeld.
Het onderzoek ondersteunt CBD daarom niet als vervanging van anti-epileptica. Het geeft wel een interessante aanwijzing dat een zorgvuldig gecontroleerd CBD-product mogelijk als aanvullende optie verder onderzocht kan worden.
Wat is idiopathische epilepsie bij honden?
Bij idiopathische epilepsie krijgt een hond terugkerende epileptische aanvallen zonder dat daarbij een andere aantoonbare oorzaak, zoals een hersentumor, vergiftiging of ernstige stofwisselingsziekte, wordt gevonden. Erfelijke aanleg kan een rol spelen.
Tijdens een gegeneraliseerde aanval kan een hond het bewustzijn verliezen, verstijven, schokkende bewegingen maken, kwijlen of urine en ontlasting laten lopen. Er bestaan ook focale aanvallen met subtielere verschijnselen, zoals trekkingen van een deel van het gezicht, vreemd happen of kortdurend afwijkend gedrag.
Een aanval kan er ernstig uitzien, maar de duur en het herstel verschillen per hond. Een aanval die lang aanhoudt, meerdere aanvallen kort achter elkaar of onvoldoende herstel tussen aanvallen is een veterinair spoedgeval.
De diagnose en behandeling van epilepsie horen altijd bij een dierenarts. Bij herhaalde of ernstige aanvallen kan verwijzing naar een veterinair neuroloog nodig zijn.
Waarom werd CBD als aanvullende mogelijkheid onderzocht?
Veel honden met epilepsie krijgen geneesmiddelen zoals fenobarbital, levetiracetam, kaliumbromide of zonisamide. Deze middelen kunnen de aanvallen verminderen, maar niet iedere hond wordt volledig aanvalsvrij.
De onderzoekers richtten zich daarom op honden die ondanks minimaal één anti-epilepticum nog ten minste twee aanvallen per maand hadden. CBD werd niet in plaats van deze medicatie gegeven. De honden bleven hun bestaande anti-epileptica gebruiken.
Dat onderscheid is belangrijk. Het onderzoek ging over aanvullende toediening bij moeilijk behandelbare epilepsie. Het onderzocht niet of een vrij verkrijgbaar CBD-product geschikt is als zelfstandige behandeling.
Hoe was het onderzoek opgezet?
In totaal voltooiden 51 honden een van de onderzochte doseringsfasen. De studie had een dubbelblind cross-overontwerp. Dat betekent dat iedere hond zowel CBD als placebo kreeg, maar in een willekeurige volgorde. Eigenaren en onderzoekers wisten tijdens de studie niet welke olie op dat moment werd toegediend.
Iedere behandelingsperiode duurde drie maanden. Tussen CBD en placebo was een uitwasperiode van één maand gepland. De eigenaren hielden het aantal aanvallen en het aantal dagen met een of meer aanvallen bij.
De eerste twaalf honden kregen 5 milligram CBD per kilogram lichaamsgewicht per dag. Bij deze hoeveelheid vonden de onderzoekers geen aantoonbaar behandelingseffect. Vervolgens werd bij 39 honden 9 milligram per kilogram per dag onderzocht.
Dit zijn hoge, nauwkeurig berekende onderzoeksdoseringen binnen een veterinair protocol. De hoeveelheden mogen niet worden gebruikt als algemeen doseeradvies en kunnen niet rechtstreeks worden omgerekend naar een aantal consumentendruppels.
Wat is het verschil tussen aanvallen en aanvalsdagen?
Een hond kan op één dag meerdere aanvallen krijgen. Het totale aantal aanvallen en het aantal aanvalsdagen vertellen daarom niet precies hetzelfde.
Stel dat een hond op één dag drie aanvallen heeft en vervolgens twee weken geen aanval. Dat zijn drie aanvallen, maar slechts één aanvalsdag. Bij honden met aanvalsclusters kan het totale aantal aanvallen sterk oplopen terwijl het aantal aanvalsdagen minder snel verandert.
De onderzoekers registreerden daarom beide uitkomsten. Juist bij het aantal aanvalsdagen werd een duidelijke positieve verandering gevonden.
24,1% minder aanvalsdagen tijdens CBD
Bij de 39 honden die de hogere onderzoeksdosering voltooiden, daalde het aantal aanvalsdagen tijdens de CBD-periode gemiddeld met 24,1% ten opzichte van de uitgangssituatie. Tijdens placebo steeg dit aantal met 5,8%. Het verschil tussen CBD en placebo was statistisch significant.
Ook bij het totale aantal aanvallen was er een statistisch verschil. Het aantal aanvallen steeg tijdens beide periodes, maar tijdens CBD was de gemiddelde stijging 3,31%, tegenover 30,72% tijdens placebo. De onderzoekers vermoeden dat grote aanvalsclusters bij sommige honden hierbij een rol speelden.
Deze cijfers moeten zorgvuldig worden uitgelegd. Een gemiddelde daling van 24,1% in aanvalsdagen betekent niet dat iedere hond ongeveer een kwart minder aanvallen kreeg. Sommige honden kunnen duidelijker hebben gereageerd, terwijl andere honden weinig of geen verandering hadden.
Waarom is de responderanalyse belangrijk?
Bij epilepsieonderzoek wordt vaak gekeken hoeveel patiënten minimaal 50% vermindering bereiken. Zo’n hond wordt in het onderzoek een responder genoemd.
Voor het totale aantal aanvallen waren er negen responders tijdens CBD en acht tijdens placebo. Voor het aantal aanvalsdagen waren dat dertien honden tijdens CBD en acht tijdens placebo. Deze verschillen waren statistisch niet significant.
Dat beperkt de sterkte van de conclusie. De gemiddelde uitkomst voor aanvalsdagen was positief, maar het onderzoek bewijst niet dat CBD de kans op een grote verbetering bij een individuele hond overtuigend verhoogt.
De meest evenwichtige conclusie is daarom dat CBD in dit onderzoek invloed had op enkele groepsgemiddelden, maar dat niet iedere klinisch relevante maatstaf verbeterde.
De lagere onderzoeksdosering liet geen effect zien
Bij de eerste twaalf honden werd 5 milligram CBD per kilogram lichaamsgewicht per dag onderzocht. Bij deze hoeveelheid vonden de onderzoekers geen significant verschil in het totale aantal aanvallen of aanvalsdagen.
Dat betekent niet automatisch dat iedere hond een hoge hoeveelheid nodig heeft. De CBD-concentraties in het bloed verschilden sterk tussen honden. Ook het moment van bloedafname was niet volledig gestandaardiseerd ten opzichte van de toediening.
Formulering, voeding, opname, stofwisseling en gelijktijdige medicatie kunnen allemaal invloed hebben op de hoeveelheid CBD die uiteindelijk in het bloed terechtkomt. Een onderzoeksdosering bij geselecteerde honden is daarom geen geschikt algemeen druppeladvies.
Welke bijwerkingen werden gevonden?
De meeste gemelde reacties werden door de onderzoekers als mild beoordeeld. Verminderde eetlust en braken kwamen tijdens CBD wel significant vaker voor dan tijdens placebo.
Eigenaren meldden tijdens de CBD-periode onder meer:
- Verminderde eetlust
- Braken
- Zachte ontlasting of diarree
- Veranderingen in activiteit
- Onrust of angstig gedrag
- Wankel lopen
Niet iedere gemelde verandering kon rechtstreeks aan CBD worden toegeschreven. De honden hadden een ernstige neurologische aandoening en gebruikten verschillende geneesmiddelen. Toch zijn deze waarnemingen belangrijk bij klantvoorlichting en monitoring.
Neem bij aanhoudend braken, slecht eten, diarree, opvallende sufheid, wankel lopen of een verandering in het aanvalspatroon contact op met de dierenarts.
Waarom moeten leverwaarden worden gecontroleerd?
De onderzoekers maten tijdens CBD een duidelijke stijging van alkalische fosfatase, meestal afgekort tot ALP. Ook de gemiddelde ALT-activiteit was hoger tijdens de CBD-periode.
Een verhoogde ALP-waarde bewijst op zichzelf geen ernstige leverschade. Bij honden kan ALP om verschillende redenen stijgen. Anti-epileptica zoals fenobarbital kunnen eveneens invloed hebben op leverenzymen.
De combinatie van CBD, epilepsie en bestaande medicatie maakt veterinair toezicht echter noodzakelijk. De onderzoekers adviseren controle van de leverenzymen bij honden die CBD krijgen.
Een dierenarts kan op basis van de gebruikte geneesmiddelen, eerdere bloeduitslagen en algemene gezondheid bepalen welke controles nodig zijn. Stop nooit op eigen initiatief met anti-epileptica wanneer een bloedwaarde verandert.
Kan CBD de werking van anti-epileptica beïnvloeden?
In dit onderzoek werden geen statistisch aantoonbare veranderingen gevonden in de gemeten bloedconcentraties van fenobarbital, kaliumbromide, zonisamide en levetiracetam tussen CBD en placebo.
Er was wel veel individuele variatie. De onderzoekers schrijven bovendien dat mogelijke interacties tussen CBD en fenobarbital verder onderzocht moeten worden.
CBD en verschillende geneesmiddelen worden via leverenzymen verwerkt. Daardoor kunnen theoretisch interacties ontstaan. Het ontbreken van een statistisch verschil in één onderzoek is geen garantie dat iedere combinatie bij iedere hond probleemloos verloopt.
Geef de dierenarts daarom de volledige productnaam, samenstelling, CBD-concentratie en gebruikte hoeveelheid. Alleen zeggen dat de hond “een natuurlijke olie” krijgt, geeft onvoldoende informatie.
CBD mag anti-epileptica nooit vervangen
Plotseling stoppen of verlagen van anti-epileptica kan nieuwe aanvallen, clusters of een langdurige aanval uitlokken. Verander voorgeschreven medicatie daarom uitsluitend in overleg met de behandelend dierenarts.
Ook wanneer tijdens CBD minder aanvallen worden gezien, is dat geen reden om zelfstandig de reguliere medicatie aan te passen. Epilepsie kan van nature wisselende perioden hebben. Een rustige maand kan worden gevolgd door een slechtere periode zonder dat één product daarvoor de volledige verklaring is.
CBD moet binnen deze context worden gezien als een mogelijke aanvullende keuze waarnaar nog onderzoek wordt gedaan. Het is geen erkend diergeneesmiddel tegen epilepsie en biedt geen garantie op minder aanvallen.
Waarom THC 0% extra belangrijk is
Een hond met neurologische klachten mag niet worden blootgesteld aan een product waarvan de samenstelling onduidelijk is. THC kan bij honden neurologische verschijnselen veroorzaken, waaronder sloomheid, wankel lopen, urineverlies, overgevoeligheid voor geluid en veranderingen in bewustzijn.
Gebruik daarom geen cannabisolie, wietolie of CBD-product voor mensen wanneer niet duidelijk is welke cannabinoïden en hoeveelheden het bevat. “Full spectrum” is zonder laboratoriuminformatie geen garantie voor geschiktheid bij honden.
De CBD-olie voor honden van Cannabidiol Company bevat 0% THC. De producten worden per diersoort samengesteld en in het eigen Nederlandse laboratorium geproduceerd. Iedere batch wordt intern gecontroleerd en aanvullend door een extern laboratorium met HPLC-apparatuur geanalyseerd.
Deze kwaliteitscontrole bewijst geen werking bij epilepsie. Zij helpt wel voorkomen dat een hond door onbekende concentraties, ongewenste THC of grote verschillen tussen batches aan onnodige risico’s wordt blootgesteld.
Waarom een constante samenstelling noodzakelijk is
Bij een hond met epilepsie is het belangrijk om veranderingen zo goed mogelijk te kunnen beoordelen. Wanneer de samenstelling of concentratie per flesje wisselt, wordt het moeilijker om vast te stellen hoeveel CBD de hond daadwerkelijk heeft gekregen.
Let bij het vergelijken van CBD-producten daarom op:
- De totale hoeveelheid CBD in milligrammen
- De inhoud van het flesje
- De hoeveelheid CBD per druppel
- De volledige lijst met ingrediënten
- De bevestiging dat het product 0% THC bevat
- Productie- en batchcontrole
- Een formulering die specifiek voor honden bedoeld is
Gebruik tijdens een observatieperiode bij voorkeur steeds hetzelfde product, dezelfde productsterkte en dezelfde toedieningsroutine. Anders ontstaan meerdere veranderingen tegelijk en is een reactie moeilijker te beoordelen.
Een aanvalsdagboek bijhouden
Een goed aanvalsdagboek is vaak waardevoller dan een algemene indruk. Noteer iedere aanval zo concreet mogelijk en deel het overzicht tijdens controles met de dierenarts.
Leg bijvoorbeeld vast:
- Datum en tijdstip van de aanval
- Geschatte duur
- Het type bewegingen of gedrag
- Of het bewustzijn leek te veranderen
- Hoe lang het herstel duurde
- Of meerdere aanvallen op dezelfde dag plaatsvonden
- De gegeven medicatie en tijdstippen
- Eventuele veranderingen in voeding, supplementen of CBD
- Braken, diarree, verminderde eetlust of sufheid
Een video kan de dierenarts helpen om het soort aanval te beoordelen, maar film alleen wanneer dat veilig kan. Houd handen uit de buurt van de bek en zorg dat de hond zich niet kan bezeren aan meubels, trappen of scherpe voorwerpen.
Wanneer is een epileptische aanval spoed?
Volg altijd het persoonlijke noodplan van de dierenarts. Neem direct contact op met een dierenarts of spoedkliniek wanneer een aanval meerdere minuten blijft aanhouden, wanneer aanvallen kort na elkaar terugkomen of wanneer de hond tussendoor onvoldoende herstelt.
Zoek ook onmiddellijk hulp bij problemen met ademhalen, ernstig letsel, mogelijke vergiftiging, extreem hoge lichaamstemperatuur of een eerste aanval waarvan de oorzaak nog niet is onderzocht.
Probeer tijdens een aanval geen olie, voeding, water of medicatie in de bek te geven. Dat kan verslikken of verwondingen veroorzaken. Alleen speciaal voorgeschreven noodmedicatie wordt volgens het noodplan van de dierenarts gebruikt.
Wat betekent dit onderzoek voor hondeneigenaren?
Het dubbelblinde onderzoek geeft een positieve maar beperkte aanwijzing. Bij 39 honden met moeilijk behandelbare epilepsie waren er tijdens CBD gemiddeld minder aanvalsdagen dan tijdens placebo. Het aantal honden met een vermindering van minimaal 50% verschilde echter niet overtuigend.
De studie laat daarnaast zien dat veiligheid en monitoring niet losstaan van een mogelijk positief resultaat. Leverenzymen stegen, terwijl verminderde eetlust en braken vaker werden gemeld.
Voor hondeneigenaren betekent dit dat CBD bij epilepsie nooit een eenvoudige zelfzorgkeuze is. Overleg met de dierenarts, productcontrole, een aanvalsdagboek en controle van medicatie en bloedwaarden horen bij een zorgvuldige aanpak.
CBD-olie voor honden zorgvuldig vergelijken
Wilt u na overleg met de dierenarts een CBD-product voor uw hond vergelijken? Bekijk dan de CBD-olie voor honden van Cannabidiol Company. De hondenlijn bestaat uit verschillende concentraties, zodat de productsterkte kan worden afgestemd op het lichaamsgewicht en de gewenste nauwkeurigheid per druppel.
Het normale gebruiksadvies bij een consumentenproduct is niet hetzelfde als de onderzoeksdosering bij epilepsie. Gebruik de hoge hoeveelheid uit de studie daarom nooit als zelfstandig doseerschema. Bij een hond met epilepsie en anti-epileptica moet de behandelend dierenarts bepalen of gebruik verantwoord is en welke controles nodig zijn.
Ons supportteam kan helpen met vragen over ingrediënten, concentratie, draagolie en productkeuze. Voor diagnose, behandeling, medicijncombinaties en aanpassing van de hoeveelheid verwijzen wij altijd naar de dierenarts.
Veelgestelde vragen over CBD en epilepsie bij honden
Is bewezen dat CBD epilepsie bij honden behandelt?
Nee. Een gecontroleerd onderzoek vond gemiddeld minder aanvalsdagen tijdens CBD, maar niet iedere uitkomst verbeterde. Het percentage honden met minimaal 50% vermindering verschilde niet significant van placebo.
Kan CBD in plaats van fenobarbital of andere medicatie worden gegeven?
Nee. Het onderzoek bestudeerde CBD als aanvulling op bestaande anti-epileptica. Stoppen of verlagen van medicatie zonder begeleiding kan gevaarlijk zijn.
Kan ik de onderzoeksdosering overnemen?
Nee. De studie gebruikte hoge, op lichaamsgewicht berekende hoeveelheden binnen een veterinair onderzoeksprotocol. Deze zijn geen algemeen druppeladvies.
Moeten de leverwaarden worden gecontroleerd?
Dat is bij langdurig gebruik naast anti-epileptica een belangrijk bespreekpunt met de dierenarts. In het onderzoek stegen onder meer ALP en ALT tijdens CBD.
Waarom moet een CBD-product THC-vrij zijn?
THC kan bij honden neurologische en andere vergiftigingsverschijnselen veroorzaken. Kies daarom een controleerbaar hondenproduct met 0% THC en een bekende samenstelling.
Wat doe ik als mijn hond meer aanvallen krijgt?
Volg het noodplan van de dierenarts en neem contact op met de praktijk. Bij een langdurige aanval, meerdere aanvallen kort achter elkaar of onvoldoende herstel is spoedhulp noodzakelijk.
Conclusie
In het gecontroleerde cross-overonderzoek met honden met medicatieresistente epilepsie daalde het aantal aanvalsdagen tijdens CBD gemiddeld met 24,1%, tegenover een stijging van 5,8% tijdens placebo. Dat is een betekenisvolle positieve onderzoeksuitkomst.
Het bewijs is nog niet sterk genoeg om CBD als bewezen epilepsiebehandeling te presenteren. Er was geen significant verschil in het aantal honden met minimaal 50% vermindering. Daarnaast werden verhoogde leverenzymen, verminderde eetlust en braken gevonden.
De praktisch juiste boodschap is daarom zorgvuldig maar niet afwijzend: CBD wordt onderzocht als mogelijke aanvulling, niet als vervanging. Dierenartsbegeleiding, behoud van voorgeschreven medicatie, THC 0%, batchcontrole en goede monitoring zijn daarbij essentieel.
Bron
Rozental AJ, Weisbeck BG, Corsato Alvarenga I en anderen. The efficacy and safety of cannabidiol as adjunct treatment for drug-resistant idiopathic epilepsy in 51 dogs: A double-blinded crossover study. Journal of Veterinary Internal Medicine, 2023; 37(6): 2291–2300.
